Komi duniɲa ka wagati yɛlɛmani ani dugubaw labɛnni teliya la, kɛnɛma boonw kɛra koo kɔrɔtaninba ye boonw lɔcogo ani foroba yɔrɔw labɛnni na. A ka kɛ jagokɛyɔrɔw, sigiyɔrɔw wala forobayɔrɔw la, ka baara kɛ ni mɔgɔw ye, o tɛ nɔɔ to dususaalo dɔrɔn kan, nka o fana be taga ɲɔgɔn fɛ ni kuranko ɲuman, lamini latanga ani duguba cɛɲumanya ye.
Kɛnɛma yɔrɔ min be yɛlɛma, o be taga ɲɔgɔn fɛ kosɔbɛ ni mɔgɔw ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲuman ye. Laada shading fɛɛrɛw, i n’a fɔ ridow wala triyɛli nɔgɔmanw, u tɛ bɛn tugun bi ka boonw lɔcogo, u ka cɛɲa ani u ka se ka to sen na. Kɛrɛnkɛrɛnniya la, yɔrɔ minw na tile yeelen barikaman be yen, UV yeelen ka ca kojugu ani funteni min be lajɛn, o tɛ nɔɔ to adamadenw ka dususaalo dɔrɔn kan, nka a be boon lɔli minanw tiɲɛni teliya fana. O kama, kɛnɛma yɔrɔw labɛncogo ɲumanw ani u be mɛn, olu kɛra yiriwali sira jɔnjɔn ye boon lɔli baara kama.
Ka ɲɛsin kɔrɔ ma, nafa ka bon kɛnɛma yɔrɔ min na, o nafa ka bon ka tɛmɛ sumali dɔrɔn kan. A fɔlɔ, a be se ka dɔ bɔ boon lɔli la ka ɲɛ. Ni tile yeelen be dɔgɔya, a be se ka dɔ bɔ a ka baara kɛcogo la min be kɛ boon kɔnɔ, o la, a be kuran ni karibɔni bɔli dɔgɔya. O nafa nafa ka bon kɛrɛnkɛrɛnnin na ka kɛɲɛ ni diɲɛ bɛɛ ka ladilikanw ye boonw binkɛnɛmanw ani-carbon ka ɲɛnamaya kɛcogo. A filanan, kɛnɛma yɔrɔ minw be se ka kɛ, o be se ka forobayɔrɔw lafiya. A ka kɛ pariki sigilan ye, sennamɔgɔw ka sira, wala plaza, tile be se ka kɛ cogo ɲuman na, o be se ka lafiɲɛyɔrɔ ɲuman di, ka kɛnɛma wagati janya ani ka jɛnɲɔgɔnya sigi sen kan. Ka fara o kan, bi tile ye min ye, tuma caaman na, tilebɔfɛnw be se ka kɛ ni sekoyira ye, ka boonw cɛɲumanya yiriwa ani ka dugu ka jaa fisaya.
Ka bɔ fɛɛrɛko la, kɛnɛma tile yɛlɛmayɔrɔ be yiriwara ka ɲɛsin fɛɛrɛw ma minw be mɔgɔ hakili sigi, minw be yɛlɛma yɛlɛma ani minw be lamini sabati. Tilemafɛn hakilitigiw b’u ka yɔrɔ yɛlɛma u yɛrɛ ma ka kɛɲɛ ni yeelen fanga ye, k’a sɔrɔ ni baara kɛra ni fɛɛn kuraw ye, o b’a to tile be se ka mɛn ani u ladonni ka nɔgɔ. Siniɲɛsigi la, komi yiriwali sabatili miiriya be sɔn mɔgɔw ma ka caya, kɛnɛma tilebɔyɔrɔw bena lɔyɔrɔba ta duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ.
Kɛnɛmayɔrɔw tɛ fɛɛrɛ nafamanw dɔrɔn ye minw be se ka kɛ sababu ye ka wagati yɛlɛmani kɛlɛ, nka a be se ka kɛ sababu ye fana ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲuman sabati ani ka boon binkɛnɛmanw yiriwali sabati.